ރޯދަމަހު ބައެއް ޞަޙާބީން ދަމު ނަމާދު ކުރެއްވެވި ގޮތުގެ ވާހަކަތައް

ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސއްލަމްގެ ޞަހާބީންގެ ތެރޭގައި ރޯދަމަހު ރޭ އަޅުކަން ކުރުމުގެ ގޮތުން ދަމު ނަމާދު ވަރަށްދިގުކޮށް ކުރެއްވި ޞަޙާބީންނާއި ތަންކޮޅެއް ކުރުކޮށް ކުރެއްވި ޞަޙާބީންވެސް ތިއްބެވިއެވެ.  ރޭގަނޑު ނަމާދުކުރުން ހުއްޓާނުލާ ފަތިސްވަންދެން ނަމާދު ދިގުކޮށް ކުރެއްވެވި ޞަހާބީން އޭގެތެރޭގައި ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ.

ﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޢުމަރު ބިން އަލްޚައްޠާބު، އުބައްޔު ބިން ކަޢުބަށާއި ތަމީމުއްދާރީ (ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުމާ) އަށް ރޭގަނޑު މީސްތަކުންނަށް އިމާމްވެ ނަމާދު ކުރައްވާއިރު ދިގުކޮށް ކިޔަވާ ވިދާޅުވުމަށް އެންގެވިއެވެ. އެގޮތުން ސަތޭކަ އާޔަތަށްވުރެ ގިނަ އާޔަތްތައް ހިމެނޭ ސޫރަތްތައް ކިޔުއްވުމަށް އެންގެވިއެވެ.  އެއީ ފަހަތުގައި ދިގުކޮށް ނަމާދުކުރަން އެދިވަޑައިގަންނަވާ ޞަޙާބީން ތިއްބެވީމައެވެ.

ރޯދަމަހު ރޭ އަޅުކަން ކުރުމުގެ ގޮތުން އިމާމްވެ ނަމާދު ކޮށްދެއްވުމަށް ޢުމަރު ބިން އަލްޚައްޠާބު ރަޟިޔަالله ޢަންހު ތިން ޤާރީއެއް ޢައްޔަން ކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެ ބޭފުޅުންނަށް ތިރީސް އާޔަތް ކިޔެވުމަށާއި، އެވްރެޖްކޮށް ފަންސަވީސް އާޔަތް ކިޔުމަށް ނުވަތަ ވިހި އާޔަތް ކިޔުމަށް އެންގެވިއެވެ. އެއީ އެކި ޙާލަތްތަކުގައި ތިއްބަވާ ބޭފުޅުން ފަހަތުގައި ނަމާދު ކުރަން ތިއްބަވާތީއެވެ.

އިބްނު ޢުމަރު ރަޟިޔަالله ޢަންހު މިސްކިތުގައި މީސްތަކުންނާއެކު ދަމު ނަމާދު (ޤިޔާމް) ކުރައްވަމުން ގެންދަވާއިރު އަށް ރަކުޢަތުން ބަޤަރާ ސޫރަތް ކިޔަވާ ވިދާޅުވެފައި އެބަހުއްޓެވެ. އަދި ބައެއްފަހަރު ބާރަ ރަކުޢަތުން ބަޤަރާ ސޫރަތް ނިންމަވާ ލައްވައެވެ. އެއަށްފަހު ފަހަތުގައި ނަމާދުކުރެއްވެވި ބޭފުޅުން  ނަމާދުކޮށް ނިމި ގެއަށް ދިޔުމުން އިބްނު ޢުމަރު ރަޟިޔަالله ޢަންހް ފެންފޮދެއް ހިއްޕެވުމަށްފަހު އެނބުރި މިސްކިތަށް ވަޑައިގެން ފަތިސް ވަންދެން ނަމާދު ކުރައްވައެވެ.

އަބޫ ހުރައިރާ ރަޟިޔަالله ޢަންހުގެ އަހުލުވެރިން ދުވަހަކުވެސް ދަމުނަމާދު ކުރެއްވުން ދޫކޮށްލައްވާފައެއް ނުވެއެވެ. އަބޫ ހުރައިރާ އާއި އަނބިކަނަބަލުންނާއި ޚަދިމާ އެއިން ކޮންމެ ބޭފުޅަކުވެސް ދަމުނަމާދަށް ތެދުވެ އަނެކުންނަށް ނިދިފައި އޮތްނަމަ ގޮވާ ދަމުނަމާދު ކުރައްވަވައެވެ.

ކީރިތި މާތް ނަބިއްޔާ ޞައްލަ ﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، ދަމު ނަމާދުފުޅު ކުރެއްވުމަށް، އަލްއިސްރާ ސޫރަތުގެ 79 ވަނަ އާޔަތުގައި، މާތް ﷲ އަންގަވާފައި ވެ އެވެ. އެއާޔަތުގެ މާނައަކީ: އަދި (ފަރުޟު ފަސް ނަމާދުގެ އިތުރަށް) ކަލޭގެފާނަށް ޚާއްޞަ ނަމާދެއްގެ ގޮތުގައި، ރޭގަނޑުގެ ބައެއްގައި އެ ޤުރުއާން ކިޔަވައިވިދާޅުވެ، ތަހައްޖުދު ނަމާދު ކުރައްވާށެވެ! އެކަމުން، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، ޙަމްދު ލިބިގެންވާ މަޤާމަކަށް ކަލޭގެފާނު ފޮނުއްވައިފާހުށްޓެވެ!“

މި އާޔަތުން އެނގޭ ގޮތުގައި، ދަމު ނަމާދަކީ، ކީރިތި މާތް ނަބިއްޔާ ޞައްލަ ﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް ޚާއްޞަވެގެންވާ ނަމާދެކެވެ. އެހެނަސް، އިތުރުއެކަލޭގެފާނަށް އެ ނަމާދު ކުރެއްވުމަށް މާތް ﷲ އަންގަވާފައިވާ އަމުރުފުޅުގެ ތެރޭގައި މުސްލިމުންގެ ޢާންމުން ޝާމިލުވެ އެވެ. އެންމެހައި މުސްލިމުން އިތުރުއެކަލޭގެފާނާ އިޤުތިދާވުމަށް އެކަލާނގެ އަންގަވާފައި ވާތީ އެވެ.

ދަމު ނަމާދު ކުރުމަށްޓަކައި ނިދައި ހޭލުމަކީ ލާޒިމު ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟

ނިދާފައި ތެދުވެ ދަމު ނަމާދު ކުރުމަކީ ދަމު ނަމާދު ޞައްޙަވުމުގެ ޝަރުޠެއް ނޫނެވެ. ހޭލާހުރި ނިދުމުގެ ކުރިން ދަމު ނަމާދު ކުރިކަމުގައި ވިޔަސް ދަމު ނަމާދު ޞައްޙަ ވާނެއެވެ. އެކަމަކު އެންމެ ރަނގަޅުގޮތަކީ، ނިދާލާފައި ތެދުވެ ދަމު ނަމާދު ކުރުމެވެ. އެއީ އޭރުން މީހާ ހުންނާނީ ތާޒާވެ، ބޮޑަށް ޚުޝޫޢަތްތެރިވެވޭ ޙާލަތެއްގައެވެ. އެހެންނޫނީ މީހާ ހުންނާނީ ނިދިއައިސް ވަރުބަލިވެ، އަވަހަށް ނަމާދު ނިންމާލަން ބޭނުންވެފައެވެ. އެ ޙާލަތުގައި ޙުޝޫޢަތްތެރިކަމާ ބިރުވެތިކަމާއެކު ނަމާދު ކުރުމަށް އުނދަގޫވެދާނެއެވެ.