ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ލޭޑީސްފިންގާ ވަރެއް ނެތް

ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ލޭޑީސް ފިންގަރ (Abelmoschus esculentus) ގެ ނަމުން އާްންމުވެފައިވާ މި ތަރުކާރީއަކީ، ދުނިޔޭގެ ހޫނުގަދަ އަދި މެދު މިންވަރަކަށް ހޫނު ސަރަހައްދުތަކުގައި ވަރަށް ގިނައިން ހައްދާ ބާވަތެކެވެ. ކެއުމުގެ ބޭނުންތަކުގެ އިތުރުން، ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރު ދަށްކޮށްދިނުމަށާއި، ހަށިގަނޑުގެ ސެލްތައް ހަލާކުވުމުން ރައްކާތެރިކޮށްދިނުމަށާއި އަދި ހަށިގަނޑުގެ ދުޅަ ތިރިކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ސަގާފީ ބޭސްވެރިކަމުގައި ޒަމާނުއްސުރެ ބޭނުންކުރަމުން އަންނަ ބާވަތެކެވެ.

ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި ޓައިޕް 2 ހަކުރު ބަލި (Type 2 Diabetes) ޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވަމުންދިއުމާ ގުޅިގެންނާއި، ގަސްގަހާގެހިން ތައްޔާރުކުރާ ވިހަ މަދު ފަރުވާތަކަށް އޮތް ޝައުގުވެރިކަން ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން، ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ ފައިދާހުރި ކާނާއެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރާ ލޭޑީސްފިންގާއާއި ބެހޭގޮތުން ސައިންޓިފިކް ދިރާސާތައް މިހާރު ދަނީ ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ކުރެވެމުންނެވެ.

ލޭޑީސްފިންގާގެ ތޮށްޓާއި، އޮށާއި، އަދި އޭގެ ތޮށީގައި އެކުލެވޭ ސިއްހީ ފައިދާތައް ބިނާވެފައިވަނީ އޭގައި ހިމެނޭ މުއްސަނދި ކެމިކަލް މާއްދާތަކުގެ މައްޗަށެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ޕޮލިސެކަރައިޑްސް، ޕޮލިފެނޯލްސް، ފްލޭވޮނޮއިޑްސް، ވިޓަމިންސް އަދި ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ މުހިންމު މިނަރަލްތައް ހިމެނެއެވެ. ލޭޑީސްފިންގާ ގައި ހުންނަ ތަތްކަން ހުންނަ މާއްދާ ނުވަތަ ”މިއުސިލޭޖް“ އުފެދެނީ އޭގައި ހިމެނޭ ހާއްސަ ޕެކްޓިން (rhamnogalacturonan-I-type pectins) އެކުލެވޭ ޕޮލިސެކަރައިޑްސްތަކުންނެވެ. މި މާއްދާގެ ސަބަބުން ލޭގެ ތެރެއަށް ހަކުރު ދަމައިގަންނަ މިންވަރު ލަސްކޮށްދީ، ގޮހޮރުގެ ދިޔާކަން ހިފަހައްޓައިދިނުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.

ސައިންޓިފިކް ތަހުލީލުތަކުން (HPLC analyses) ދައްކާގޮތުގައި، ލޭޑީސްފިންގާގައި ހިމެނޭ މުހިންމު ފީނޯލިކް މާއްދާތަކުގެ ތެރޭގައި އައިސޯކުއާސިޓްރިން، ރޫޓިން އަދި ޕްރޮޓޯކެޓެޗުއިކް އެސިޑް ހިމެނެއެވެ. މި މާއްދާތަކަކީ ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުންދޭ ފްރީ-ރެޑިކަލްތައް ނައްތާލުމާއި އެންޒައިމްތަކުގެ މަސައްކަތް ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގެ ވަރުގަދަ ބާރެއް ލިބިފައިވާ މާއްދާތަކެކެވެ. މި ބަޔޯއެކްޓިވް މާއްދާތަކުގެ ސަބަބުން، ހަށިގަނޑުގެ ސެލްތަކަށް ލިބޭ އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސް ކުޑަކޮށްދީ، ސަރުބީ ދިޔާވުމުން (lipid peroxidation) ރައްކާތެރިކޮށްދީ، އަދި އިންސިއުލިންއަށް ހަށިގަނޑު އިޖާބަދޭ މިންވަރު ރަނގަޅުކޮށްދޭކަން ކްލިނިކަލް ދިރާސާތަކުން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ.

ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ލޭޑީސްފިންގާއިން ލިބޭ އެހީތެރިކަމާ ގުޅޭ ހެކިތައް:

ޖަނަވާރުން ބޭނުންކޮށްގެން ހަދާފައިވާ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ލޭޑީސްފިންގާ އިން ނަގާ އެކްސްޓްރެކްޓާއި، އޭގައި ހިމެނޭ ޕޮލިސަކަރައިޑްސް އަދި އޭގެ އޮށުގެ ފުށަކީ ހުސްބަނޑާ ހުންނައިރު ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރު ދަށްކޮށްދީ، އިންސިއުލިން މަސައްކަތްކުރާ މިންވަރު ރަނގަޅުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ހަކުރުބަލި ޖެހިފައިވާ މީދާ ބޭނުންކޮށްގެން ހެދި ދިރާސާއަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި، ލޭޑީސްފިންގާ ގެ އެކްސްޓްރެކްޓް ބޭނުންކުރުމުން ގޮހޮރުގެ ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ބެކްޓީރިއާ އިތުރުވެ، ހަށިގަނޑުގައި އިންފްލެމޭޝަން ނުވަތަ ދުޅަހެދުވުމަށް މެދުވެރިވާ ބެކްޓީރިއާ މަދުކޮށްދެއެވެ.

އިންސާނުން ބޭނުންކޮށްގެން ހަދާފައިވާ ކްލިނިކަލް ޓްރަޔަލްތަކުން ވެސް މި ފައިދާތައް ކަށަވަރުވެއެވެ. އެގޮތުން 2023 ވަނަ އަހަރު ހެދި ދިރާސާއެއްގައި، 12 ހަފުތާގެ މުއްދަތަށް ދުވާލަކު ތިން ފަހަރު 1،000 މިލިގްރާމްގެ ލޭޑީސްފިންގާ ފުށް ބޭނުންކުރުމުން، ހުސްބަނޑާ ހުންނައިރު ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރާއި (FBG)، އެޗް.ބީ.އޭ.ވަން.ސީ (HbA1c) އަދި ކޮލެސްޓްރޯލްގެ މިންވަރު ދަށްވެފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ.

2023 އަދި 2024 ވަނަ އަހަރު ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ލޭޑީސްފިންގާ ބޭނުންކުރުމުން ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރު ފާހަގަކުރެވޭ މިންވަރަކަށް ދަށްވެއެވެ. އަދި 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ދިރާސާއަކުން ކަށަވަރުވާ ގޮތުގައި، މީގެ ސަބަބުން ލޭގެ ހަކުރާއި އެޗް.ބީ.އޭ.ވަން.ސީ ދަށްވި ނަމަވެސް، ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނަށް މާ ބޮޑު ބަދަލެއް ނާދެއެވެ.

ޖުމްލަގޮތެއްގައި ބަލާއިރު، ދުވާލަކު 3,000 މިލިގްރާމަށްވުރެ މަދުން ލޭޑީސްފިންގާ ގެ ސަޕްލިމަންޓް ބޭނުންކުރުމަކީ ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރާއި ސަރުބީގެ މިންވަރު ދަށްކުރުމަށް ސިއްހީގޮތުން ބޮޑު އެހީތެރިކަމެއް ލިބޭ ކަމެކެވެ.